İsmail Temiz
Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi’nde faaliyet raporu görüşmeleri sırasında yaşanan tartışma, sıradan bir bütçe değerlendirmesinin çok ötesine geçti. Meclis kürsüsünden dile getirilen rakamlar ve sorular, aslında Samsun’da yerel yönetimlerin mali yönetimi konusunda ciddi bir tartışmanın kapısını araladı.
Meclis Üyesi Atilla Tekcan, konuşmasında Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin mali tablolarını tek tek analiz ederek dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Tekcan’ın ortaya koyduğu rakamlara göre son dönemde belediye tarafından yapılan gayrimenkul satışlarının toplamı 4 milyar 583 milyon lirayı buluyor. Bunun 4 milyar 131 milyon lirası ise doğrudan arsa ve arazi satışlarından elde edilmiş gelir.
Normal şartlarda bu büyüklükte bir satışın ardından belediyenin borç stokunda ciddi bir düşüş beklenir. Ancak Tekcan’ın verdiği rakamlar tam tersini gösteriyor.
2024 yılında 9 milyar 440 milyon lira olan borç, 2025 yılında 10 milyar 217 milyon liraya çıkmış durumda.
Doğal olarak şu soru ortaya çıkıyor:
Bu kadar arsa satıldıysa borç neden düşmedi?
Borç Azalmadı, Sadece Yer Değiştirdi
Tekcan’ın yaptığı analizde bir başka dikkat çekici nokta daha var.
Banka borçları düşmüş.
Ancak belediyenin esnafa, kurumlara ve diğer kamu kuruluşlarına olan borçları artmış.
Rakamlarla konuşursak;
2024 yılında 5 milyar 442 milyon lira olan “diğer borçlar” kalemi, 2025 yılında 7 milyar 242 milyon liraya çıkmış.
Yani yaklaşık 1 milyar 800 milyon liralık bir artış söz konusu.
Bu tabloyu yorumlayan Tekcan’ın iddiası şu:
Arsa satışlarından gelen para banka borçlarını kapatmak için kullanılmış olabilir. Ancak aynı dönemde belediyenin cari giderleri artmaya devam etmiş.
Yani borç azalmamış, sadece şekil değiştirmiş.
Yatırım Oranı Tartışması
Bir başka dikkat çekici başlık ise yatırımların bütçe içindeki payı.
Belediyenin toplam geliri yaklaşık 17 milyar lira.
Ancak yatırımlara ayrılan pay 1 milyar 180 milyon lira civarında.
Bu da yaklaşık %9–10’luk bir yatırım oranı anlamına geliyor.
Tekcan bu noktada açık bir eleştiri getirdi:
Bu büyüklükte bir bütçede yatırım oranı bu kadar düşük olmamalı.
Sosyal Harcamalar %2
Tekcan’ın konuşmasında bir başka dikkat çeken veri de sosyal harcamalar oldu.
- eğitim
- sosyal yardım
- gıda desteği
- barınma yardımı
- tarım destekleri
gibi kalemlerin toplamı belediye bütçesinin yaklaşık %2’sini oluşturuyor.
Kırsal kalkınmaya ayrılan pay ise binde 1 seviyesinde.
Bu rakamlar üzerinden Tekcan, belediyenin sosyal ve kırsal destek politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini savundu.
Mecliste Gerilim
Ancak tartışma sadece rakamlarla sınırlı kalmadı.
Tekcan’ın konuşması sırasında sözünün birkaç kez kesilmesi ve konuşma süresi üzerinden tartışma yaşanması mecliste gerilimi artırdı.
Tekcan bir noktada şu cümleyi kurdu:
“Yarım saat Genel Sekreteri dinledik.”
Bu ifade aslında mecliste söz hakkı konusunda yaşanan gerilimin açık bir göstergesiydi.
Atakum Mesajı
Tartışmanın siyasi boyutu ise Atakum Belediyesi üzerinden yapılan göndermeler sırasında ortaya çıktı.
Tekcan’ın şu cümlesi dikkat çekiciydi:
“Başkanım burası Samsun Büyükşehir Belediyesi. Karşınızda Atakum Belediye Başkanı yok.”
Bu söz aslında tartışmanın Büyükşehir bütçesinden çıkıp yerel siyasi rekabet alanına kaydığına dair bir tepkiydi.
Asıl Tartışma
Faaliyet raporu görüşmelerinde ortaya çıkan tablo aslında üç temel soruyu gündeme getiriyor:
- Gayrimenkul satışlarına rağmen borç neden düşmedi?
- Belediye bütçesinde yatırım oranı neden düşük kaldı?
- Sosyal harcamalar gerçekten yeterli mi?
Bu soruların cevabı sadece muhalefeti değil, Samsun kamuoyunu da ilgilendiriyor.
Çünkü bu rakamlar sadece bir faaliyet raporunun satırları değil.
Aynı zamanda Samsun’un kaynaklarının nasıl kullanıldığının da göstergesi.
Ve Atilla Tekcan’ın mecliste yaptığı konuşma, en azından şu gerçeği ortaya koydu:
Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin mali tablosu önümüzdeki günlerde daha çok tartışılacak gibi görünüyor.
